Thursday, 31 March 2016

Blood Brothers-A family saga (ब्लड ब्रदर्स: अ फॅमिली सागा)




पुस्तक :- Blood Brothers (ब्लड ब्रदर्स)
लेखक :- एम. जे. अकबर (MJ Akbar)
भाषा :- इंग्रजी (English)

This is a novel by renowned journalist M.J. Akbar. It is a story of 3 generations depicting the era from 1880 to 1965. This is not a history per se but the events unfold ups-and-downs in the Hindu-Muslim relations in India, Bengal province in particular. It also peeks into minds of Britishers to understand how the they perceived Indians in colonized India.

Story narrates life of a orphan Hindu child who takes shelter in Muslim household during Bengal famine. He later converts to Islam. The village residents are from cross section of society from both Hindu and Muslim communities. Local Bengalis, Bihari laborers, Landlords, shopkeepers. There is a jute mill named Victoria with its British administrators.

The novel has many incidents in which flow of course make someone explain what Islam or Hindu religion is, what are its real fundamentals and how similar they are in their pure form.
There is a incident when some mischief loving Muslims try to instigate hatred in otherwise calm village by being adamant about cow-sacrifice on Bkari Id. Then a wise man explains all story of Bakr Id from Quran, how cow-sacrifice is not mandated in Islam and then asks the womenfolk to dissuade their husbands from misdoing. 

In another incident a sufi faquir says "Both sufi and sannyasin reach God through meditation. The Hindu's kravana is my muraqaba, we both obey; his nididhyanasana is my tawajjuh, we both contemplate. The buddhi of Brahmin is my ilm; we both  learn; his jnana is my marafat, we both seek emancipation through knowledge. What you call maya, illusion, I call alam-i-khayal, the world of fancy"
Reading these stories, philosophy and getting introduced to Arabic words is really nourish our knowledge.

It is also interesting to read what Britishers must be thinking about Indian when British rule was in full swing. And the fact is that millions of Indians were rules by just a few thousand British men. In one conversation a British officer says "Clive said a dozen times if he said it once, that he could conquer India with 2000 men. Hindus, he said, were indolent, ignorant, cowardly, natural tricksters in love with luxury. And Muslims did not know the meaning of gratitude. ... Clive had been good for India. Consider what the quiet British administrator has done for India - road built, silently, a dessert irrigated silently, a forest saved silently. All we have to do is appease the noisier Congressmen and we can rule this country for a thousand years."

In another conversation about Indian freedom and massacres during partition; a Britisher says "Did the Indians touch a single white man when they could have massacred us all by sheer weight of numbers? The moment we leave they massacre each other in millions"  
There are many more such quotes which make us contemplate.

Famine, Freedom movement, fall of British Raj, partition, Indo-Pak war do affect Hindu-Muslim, Indian-Britisher relationships. But effect is different depending on stature in social hierarchy. Wealthy Muslims could flee to Pakistan while poor stayed in their village. Bihari Muslims felt apprehension leaving their village as they believed more on local Hindus than Punjabi Muslims. 

It also shows rapidly deteriorating political standard post independence.

Riots during partitions and afterwards always encouraged evils in either side of society and always challenged the courage of conscious society members. How good ones and bad ones manage to fulfill their role is worth reading.

The book maintains its tempo through out excepts last few chapters where it becomes little monotonous giving uninteresting details of events. But that does not stop us from reading further. In short this 346 pages long book is worth reading and worth contemplating for all the points highlighted above and many more.

------------------------------------------------------------
मी दिलेली पुस्तक श्रेणी  :- 
जवा ( जमल्यास वाचा )
------------------------------------------------------------


----------------------------------------------------------------------------------
आवा ( आवर्जून वाचा )
जवा ( जमल्यास वाचा )
वाठीनावाठी ( वाचलं तर ठीक नाही वाचलं तरी ठीक )
नावाठी ( नाही वाचलं तरी ठीक)

----------------------------------------------------------------------------------

Saturday, 5 March 2016

મીઠા જળનાં મીન(मीठा जळनां मीन)- meetha jalana min



पुस्तक : मीठा जळनां मीन
लेखक : विठ्ठ्ल पंड्या
भाषा : गुजराथी

પુસ્તક :- મીઠા જળનાં મીન
લેખક : - વિઠ્ઠલ પંડ્યા

પ્રસિદ્ધ ગુજરાતી નવલકથાકાર વિઠ્ઠ્લ પંડ્યાની એ પહેલી નવલકથા છે. આ નવલકથાના મુખ્ય પાત્રો એક યુવાન અને એક યુવતી છે. પણ બીજી ઘણી નવલકથામાં હોય તેમ જ "નિયતિ" પણ એક પ્રમુખ પાત્ર અહીં છે.

યુવાન-યુવતી ઓચિંતી રીતે કૉલેજમાં મળે છે. ધીમેધીમે ઓળખાણનું રૂપાંતર પ્યારમાં થાય છે. પણ નિયતીને આ સૌ આટલું સહેલું મંજૂર નહી હોય. એ કેવી રીતે તેમનાં પ્યારમાં મુશ્કેલી પેદા કરે છે અનું ચિત્ર દોર્યું છે. તે બેઉ ઘરવાળાઓના અને સગાઓના વિરોધ આદરીને લગ્ન કરે છે. બે-ત્રણ મિત્રો વગર બીજા કોઈ સાથે નહી હોય એવી હાલતમાં નવું જીવન ચાલું કરે છે. ગરીબી અને કઠીનાઈમાં એક્બીજાને સાથ આપે છે. પણ નિયતીનું આઘાત ફરી એક વાર થાય છે. ગરીબી અને સંગતી એક સારા યુવાનને ખોટે રસ્તે દોરે છે. સહેલાઈથી નાણાં મેળવવા કુમાર્ગે જઈ પોતાની જિંદગી બરબાદ કરે છે.

આ નવલકથામાં દેખાડ્યું છે કે વ્યક્તી એક હોય તો પણ પરિસ્થિતિ અનુસાર તે કેવી રીતે બદલી શકે છે, જેને સગા કહેવાય તે મુશ્કેલીમાં કેટલાં સ્વાર્થી બને છે અને જેની પાસેથી કોઈ ઉમ્મીદ નહી હોય એવો અજાણો માણસ પણ બહુ મદદગાર સાબિત હોય છે. સંકટમાં વ્યક્તીનું બદલાઈ ગયેલો રૂપ જોવા મળે છે.

આ પુસ્તક બહુ સરસ એમ ન કહેવાય. મને બહુ પસંદ આવ્યું એમ નથી.

प्रसिद्ध गुजराथी कादंबरीकार विठ्ठ्ल पंड्या यांची ही पहिली कादंबरी. या कादंबरीची मुख्य पात्रे  ही एक तरूण-एक तरुणी आहेत. पण इतर बहुतांश कादंबऱ्यांप्रमाणेच  "नियती" हे पण एक मुख्य पात्र आहे.

तरूण-तरुणी एकमेकांना अनपेक्षितरित्या भेटतात. हळुहळू ओळखीचं रूपांतर प्रेमात होतं. पण नियतीला हे सगळं इतकं सोपं मंजूर नसतं. ती कशाप्रकारे या प्रेमात अडचणी निर्माण करते याचं चित्र रेखाटलं आहे. ते दोघे घरच्यांचा आणि नातेवाईकांचा विरोध स्वीकारून लग्न करतात. दोन-तीन मित्रांशिवाय साथीला कोणी नाही अश्या अवस्थेत नव्या जीवनाची सुरुवात करतात. गरीबी आणि समस्यांमध्ये एकमेकांना साथ देतात. पण नियतीचा वार पुन्हा एकदा होतो. गरीबी आणि संगती एका चांगल्या मुलाला कुमार्गाला ओढून घेते.

या कादंबरीत दाखवलं आहे की व्यक्ती एकच असते पण परिस्थिती अनुसार ती कशी बदलू शकते, ज्यांना आपलं म्हणायचं ते अडचणीत असताना किती स्वार्थी होतात आणि ज्यांच्याकडून काही अपेक्षा नाही अशी अनोळखी माणसही खूप मदत करतात. संकटांमध्ये व्यक्तीचं पालटलेलं रूप बघायला मिळतं. हे .

हे पुस्तक खूप पुस्तक खूप छान आहे असं नाही म्हाणता येणार. मला खूप आवडलं असं नाही.

-------------------------------------------------------------------------------------
मी दिलेली पुस्तक श्रेणी  :- वाठीनावाठी ( वाचलं तर ठीक नाही वाचलं तरी ठीक )
-------------------------------------------------------------------------------------



----------------------------------------------------------------------------------
आवा ( आवर्जून वाचा )
जवा ( जमल्यास वाचा )
वाठीनावाठी ( वाचलं तर ठीक नाही वाचलं तरी ठीक )
नावाठी ( नाही वाचलं तरी ठीक)


----------------------------------------------------------------------------------